Rubriek: Kennismanagement

ADHD kan organisaties veel bieden! (diversiteit)

NRC heeft vandaag een zeer interessant artikel over ADHD. Het is me uit het hart gegrepen! Ik zou, het artikel lezend, willen dat neurowetenschappers een nieuwe term vinden voor ADHD, en dat organisaties de kwaliteiten van dat wat we nu ADHD’ers noemen, echt beter leren benutten. Bij mij zelf is in 1998 zowel ADHD als hoogbegaafdheid vastgesteld, en ik heb mijn ADHD zowel als een nuttige kwaliteit, als als een beperking ervaren. Mensen die het van me weten, hebben me vaak gevraagd waarom ik succesvol ben in mijn werk met deze ‘handicap’. Ik antwoord dan dat het juist door mijn ADHD komt.

Het is overigens niet makkelijk om mijn ADHD hier publiekelijk te benoemen, want mensen trekken dan vaak een wenkbrauw op, alsof je een onstuurbare stuiterbal bent, je zou zomaar gestigmatiseerd kunnen worden, maar ik vind toch dat ik er maar eens mee voor de draad moet komen, om anderen die ADHD hebben een hart onder de riem te steken. Ook wil ik organisaties laten weten dat ze heel veel kunnen hebben aan het creatieve oplossingsvermogen van ADHD’ers, en hun vermogen om problemen te analyseren en zaken te ontwerpen om organisaties te versterken.

Kijk even mee naar zaken die ADHD’ers bijna allemaal herkennen…

‘Wilde neuronen’, taal en change

Er is momenteel veel discussie over de vraag waar het bewustzijn zetelt in ons brein, maar ook hoe het ontstaan is. Bij veranderingen en leren is dit van belang. De vraag hoe ons brein zich heeft ontwikkeld door de evolutie heen geeft inzicht in de wijze hoe we dingen leren, en welke mogelijkheden en onmogelijkheden ons brein heeft. Belangrijk wanneer we kijken naar organisaties. Momenteel wordt met name Daniel Dennetts meest recente boek ‘Van bacterie naar Bach en terug’ als een belangwekkend werk gezien als het gaat over de ontstaansgeschiedenis van bewustzijn. Dennett is een complexe denker. Zijn boek staat in veel kasten, maar ik vraag me af wie het echt zullen lezen. En heb persoonlijk meer met een ander nieuw boek: ‘Creativity’ van Elkhonon Goldberg.

Acht valkuilen rondom Big Data!

Het digitale optimisme heeft veel invloed momenteel. Men spreekt van een revolutie en die valt ook moeilijk te ontkennen. Zoals wel vaker bij technologische groeisprongen leidt dat tot optimistische prognoses over de invloed van de technologie. Big data zullen ons intelligenter maken. Shoppen zal veel leuker worden. Bedrijven kunnen exponentieel groeien. De honger in de wereld zal verminderen. Kortom: alles wordt beter.

Maar er is ook angst. Worden we straks niet geregeerd door technologie? Ontstaan er niet grote verschillen tussen arm en rijk, zoals na de industriële revolutie? Zal de oorlogvoering niet veel gemener worden? Zullen terrorisen geen andere methoden kunnen aanwenden? Zullen de steden niet leger worden? Kortom: worden we er wel beter van, van al die digitale ontwikkelingen?

Vacatures

Project Coördinator Contract en Site Management (Reeuwijk)

Onze opdrachtgever is een internationale, snelgroeiende onderneming die investeert in Telecom Infrastructuur zoals zendmasten voor Mobiele Operators. In deze rol heb je een zeer brede functie rol b... Bekijk alle vacatures

Advertorial

WIJ NODIGEN U GRAAG UIT EEN BIJDRAGE TE SCHRIJVEN

DOE MEE MET [num_authors] ANDERE AUTEURS.
KOM OOK MET UW ERVARINGEN! Lees verder

Verhalen in organisaties…parallellen met de wetenschap…

Luister eens naar deze twee meningen. De eerste is van de wiskundehoogleraar en BBC-wetenschapper Marcus du Sautoy: ‘Wat we niet kunnen weten schept net zo goed ruimte voor mythen, verhalen en de verbeeldingskracht als voor de wetenschap. Dat we iets niet weten, belet ons niet om verhalen te bedenken waarmee we het onbekende invullen. Deze verhalen vormen cruciaal materiaal voor wat ooit op een dag wel bekend zou kunnen zijn. Zonder verhalen zou er helemaal geen wetenschap bestaan. Over datgene wat men niet kan weten, daarover kan men zijn fantasie de vrije loop laten. We zijn tenslotte onze reis naar onze huidige kennis begonnen door verhalen te vertellen.’

De tweede mening is van Daniel Dennett, die onlangs zijn boek ‘Van bacterie naar Bach en terug’ schreef. ‘Er zijn ook lieden die de wetenschappelijke verklaringen aandachtig bestudeerd hebben en het daar niet mee eens zijn. In plaats van rigoureuze, over voorspellend vermogen beschikkende wetenschappelijke verhalen hebben ze liever oeroude mythen over vuurwagens, strijdende goden, werelden die zijn ontsproten aan een slangenei, beheksingen en betoverde tuinen.’

Hoe ons brein zich laat foppen! (door internet en zogenaamde deskundigen)

In zijn boek ‘Uit onbetrouwbare bron’ laat de neuroloog en psycholoog Daniel Levitin ons zien hoe gemakkelijk ons brein te beïnvloeden is door misinformatie. Hij is niet de enige. Daniel Kahnemann en het duo Chabris en Simmons gingen hem voor, en momenteel verschijnen er meer boeken die laten zien dat ons brein gevoeliger is voor goede verhalen dan voor waarheid en feiten. Als een verhaal daarbij onze emotie raakt, zijn we helemaal gevoelig voor misleiding.

Levitins boeken zijn geweldig nuttig. Het zijn dit soort boeken die aan de basis staan van mijn eigen boeken, zoals ‘Het Flitsbrein’ en ‘Diversiteit’. Als gevoelsmens maak ik gemakkelijk de fout me mee te laten nemen door een emotioneel verhaal. Heftigheid, angst en verdriet van anderen raken mij. Ik heb in mijn leven een pad moeten belopen, dat veel mensen als tegenovergesteld aan hun eigen pad ervaren.

Gaan die robots ons nou echt regeren straks?

Je hebt ze van tijd tot tijd. Hypes in de managementwereld. In de afgelopen jaar hebben we er wel een paar zien langskomen. Zo was daar na een zwerm van LEAN-consultants ineens de breinhype, het agile denken, vervolgens het woord ‘disruption’ en nu is er dan al weer enige tijd big data en de digitale revolutie. Je herkent dit soort hypes aan het feit dat bedrijven er ineens lezing na lezing over bestellen, dat de cursussen erover vol raken, en last but not least dat mensen de woorden die erbij horen voortdurend noemen.

Bij enig doorvragen blijkt dan vaak dat de als vernieuwend gepresenteerde hypes ingepast zijn in een oude manier van werken. Kort gezegd: er verandert niet veel; alleen de taal is ‘vernieuwd’. Mensen zijn, zo blijkt keer op keer in onderzoeken, gevoelig voor een goed verhaal, en zeker als dit enigszins met emotionele of gepassioneerde bombarie verteld wordt, dan zijn we er gevoelig voor. Hoger of lager opgeleid maakt dan niet uit.

Zijn persoonlijkheidstesten waarheid of placebo’s?

Deze week werd ik geinterviewd door het Financieel Dagblad. Er was een test gepresenteerd voor beleggers. Aan de hand van de test kon je vaststellen wat voor type belegger je was. Dit kan je helpen, aldus de makers van de test, om betere keuzes te maken. Ons brein fopt ons namelijk, en een beetje rationaliteit en zelfkennis helpen je dat te onderscheiden.

Het FD benaderde mij met een paar vragen, omdat ik een ‘interessant boek over intuitie’ heb geschreven. Het duurde een half uur, en werd teruggebracht tot 5, 6 regels. Ik was niet ontevreden met de weergaven maar hier toch even een wat uitgebreider verhaal. Ik zei tegen de interviewer dat ik niets tegen dit soort testen heb, maar dat het oude wijn in nieuwe zakken is. De toelichting. 

Trainers en coaches in het digitale tijdperk!

Veel trainers en coaches zijn zzp’ers. Ze doen al jaren hun werk met gedrevenheid en betrokkenheid bij de organisaties die hen inhuren. Die zitten vaak met hetzelfde soort vragen. Samenwerking, feedback, management development, persoonlijke effectiviteit, onderhandelingsvaardigheden, slecht nieuws boodschappen, u kent het wel: noodzakelijke en nuttige trainingen.

Maar de digitale revolutie komt er aan, en is al bezig. En er is geweldig veel onderzoek over het brein vrij gekomen. Wat betekent dat nu voor trainers en coaches? Welke ontwikkelingen gaan een rol spelen? En hoe kan je daar mee je klanten helpen? 

Uitstelgedrag? Aanpakken die hap! Of toch niet???

In ons hoofd zit een prachtig brein, dat veel kan. En wat vaak vergeten wordt: ook veel niet. We hebben bijvoorbeeld niet voor niets de computer uitgevonden. Die kan emotieloos met gegevens omgaan, in tegenstelling tot ons. Hij is bovendien betrouwbaarder bij de geheugenopslag van gegevens. Maakt niet de menselijke fout zijn eigen inzicht en kennis te overschatten; iets wat vrijwel uit elk modern onderzoek naar voren komt.

Een van de leukste eigenaardigheden van het brein is het volgende. Wie kent het niet dat hij iets belangrijks moet gaan doen, maar voordat hij dat doet voortdurend uitstelt. Uitstelgedrag lijkt een volledig disfunctionele breineigenschap. Maar is het dat ook? Nee. Dat is het niet. 

Gaan algoritmes de mens regeren?

De momenteel bejubelde schrijver Yuval Noah Harari schetst in Homo Deus een toekomstbeeld, dat je wel vaker hoort. Algoritmen gaan ons leven bepalen, beheersen en zelfs overheersen. Gevoel zal er steeds minder toe doen. We gaan onze toevlucht nemen tot slimme computersystemen, die ons uiteindelijk de baas zullen worden.

Zoals wij de natuur in het verleden zijn gaan overheersen, zo zullen wij straks overheerst worden door algoritmen. Nu leven we nog in een tijd waarin ons gevoel de maatstaf der dingen is. God is dood, zo citeert hij veel moderne wetenschappers, en de enige maatstaf is de mens en zijn gevoel.