De menselijke geest is een product van het brein, zeggen (hersen)wetenschappers. Alles wat je doet, voelt, denkt en gelooft komt voort uit de chemie en elektriciteit van je bovenkamer. Maar er zijn nog steeds deskundigen die geloven dat we een ziel hebben die buiten het brein kan bestaan. Tijdens dit leven zit die ziel ‘gevangen’ [...]
Wanneer iemand een pietje precies is, dan past hij uitstekend in een werkomgeving die belang hecht aan een zorgvuldige afwerking van taken. Maar wat gebeurt er met hem wanneer je hem in een chaotische omgeving zet, waarin snel schakelen noodzakelijk is? En iemand die goed is in sales, een extraverte prater die gemakkelijk contact legt en zijn relaties fantastisch beheert, past prima op een afdeling met klantencontact. Maar hoe zou hij zich gaan voelen wanneer je hem op een rustig en ordelijk werkende IT-afdeling plaatst?
Cultuur, de manier waarop je met elkaar omgaat, is dat te veranderen? Onze nationale biologietrots Frans De Waal wijst op het gedrag van chimpansees bij het installeren van een nieuw klimrek. In het begin negeren de chimpansees het klimrek. Maandenlang doen ze alsof het er niet is. Als wij mensen vergelijkbaar reageren op een verandering of veranderingsplan, moet je veranderingsmodellen zoals dat van Kotter herzien. Dan moet je een fase inbouwen waarin mensen kunnen wennen aan de verandering. Zou dit de reden kunnen zijn waarom zoveel reorganisaties, ook die volgens het model van Kotter, mislukken? (Filmpje over Frans de Waal: http://www.ted.com/talks/frans_de_waal_do_animals_have_morals.html)
Kunnen we wel veranderen? Spreek een 40-jarige, stel hem de vraag of hij hetzelfde is als toen hij 20 was, en hij zal ontkennend antwoorden. Ja, hij is veranderd. Maar het komt ook voor dat je iemand na 30 jaar weer eens tegenkomt, die dan zegt: je bent geen steek veranderd. Wie zich in het moderne neurowetenschappelijke onderzoek verdiept in de menselijke ‘mind’, wordt verleid tot de conclusie dat veel wel degelijk te leren is, maar lang niet alles. En wat te leren is, verschilt per persoon. Dit leidt bij mij tot het credo: ‘Leren moet je proberen’. Zonder het te proberen, kom je er niet achter wat voor jou nu precies wel en niet te leren is. Je leert dan de mogelijkheden en beperkingen van je brein niet kennen.
Laten we eens aandacht hebben voor de schoonheid van een mooi netwerk met fijne relaties rond deze feestdagen. Te vaak denken mensen over business relaties als hulpbronnen om te kunnen werken, als tools. Dat lijkt mij te schraal. De mensen met en voor wie je werkt, zijn meer dan alleen mensen die jouw belangen verder helpen. Om te beginnen zijn het mensen die iets met jou hebben. En als het goed is, heb jij iets met hen. Je bent betrokken bij ze, en zij zijn het bij jou. Wanneer alles onzeker is in je leven, en je ontvangt mail van een zakenrelatie, dan relativeert dat het leed ontzettend, maakte ik een aantal jaren geleden mee. En ik heb dat van veel andere mensen gehoord.
‘Haal meer uit je hersenen’ heeft Mark Tigchelaar zijn boek uit 2009 genoemd. En hij legt op een handzame, praktische manier uit hoe je dat doet. In minder dan 200 pagina’s. Dit soort boeken zijn hard nodig in een wereld die zich langzamerhand begint te bevrijden van de heerschappij van pseudo-wetenschappelijke benaderingen, die vele decennia de menswetenschappen hebben doortrokken. En niet alleen de menswetenschappen natuurlijk, maar ook de therapieën en managementtrainingen en -denkbeelden. Lang is gedacht dat voor alles een panklare oplossing was en dat alles te leren was. Er werd gezegd dat het werkte, maar recent onderzoek zet daar vraagtekens bij. Zo is bekend dat slechts 15% bepaald wordt door de methode die je gebruikt.
Sommige mensen zijn recht voor zijn raap. Ze zeggen de ander precies waar het op staat. Voor hen is het daarmee af, zand erover, we kunnen weer verder. Maar voor anderen begint het dan pas. Ze voelen zich geschoffeerd, onbeleefd behandeld of onaangenaam toegesproken. Zelf houd ik wel van mensen die recht voor zijn raap zijn, maar ik begrijp wel dat er mensen zijn die er moeite mee hebben. Eerlijk is soms bot, en heeft niet alleen maar voordelen. Wat het voordeel is van mensen die recht voor zijn raap zijn, is dat ze in ieder geval feedback geven. Gezien het aantal aanvragen dat ik krijg voor feedback- en aanspreekcursussen, vind ik dat echt een voordeel. Want het is niet overal even goed gesteld met het geven van feedback.
Het is achterhaald om te denken dat je voor bijvoorbeeld een management traineeship enkel concurreert met studenten die een opleiding in bedrijfskunde, management of iets dergelijks hebben gevolgd. Een academische studie is geen beroepsopleiding, en een studie in bedrijfskunde maakt je dus niet per direct een gekwalificeerd consultant of organisatiespecialist. Iemand die werktuigbouwkunde of Franse literatuur heeft gestudeerd begrijpt dan misschien wel geen snars van SWOT analyses en coordinatiemechanismen, maar dat blijkt meestal geen enkel probleem. Een academische studie op zich is wel bijna altijd een vereiste, maar de studierichting blijkt vaak van marginaal belang.
Het idee dat iedereen alles kan leren is niet langer houdbaar. We worden geboren met een genetische erfenis. Daarbij bepaalt het klimaat in de baarmoeder hoe de dingen bij ons zich voor de rest van ons leven ontwikkelen. Dingen gaan daar al vast liggen. Kwaliteiten en beperkingen. De eerste jaren na onze geboorte ontwikkelt zich dat verder, en tegen de tijd dat cultuurinvloeden zich laten gelden, zijn we allang geen onbeschreven blad meer.
NRC Handelsblad biedt een workshop aan van 4 dagen voor bijna 900 euro (nrcacademie.nl) . Met onder meer Bas Haring en Dick Swaab. Over de vrije wil. Als je in de gelegenheid bent, zou ik er heen gaan als ik jou was. Zelf kan ik helaas niet. Ik had het graag gedaan. Zeker nu de processen tegen Breivik en Robert M lopen. Ik zou het met name interessant hebben gevonden om Swaab en Haring te horen over de straf die je zulke mensen op moet leggen.
Bert Overbeek, is trainer, coach, interim manager en oprichter van Jongebazen. Opgeleid door NS en Schouten en Nelissen, besloot Jongebazen-eindredacteur Bert Overbeek na 25 jaar loondienst om voor zichzelf te gaan werken rond 2005. Hij wilde zijn klanten meer op maat bedienen, de basis van zijn werk verdiepen en de kwaliteit van zijn werk vergroten en had het gevoel dat hij daarvoor onafhankelijk moest kunnen opereren (www.pitchersupport.com). Hij is er gelukkig van geworden.



Laatste reacties
Dus Peter kijkt - in zijn eigen vrije tijd; want er zou niemand meer op kantoor zijn …
reactie op: Porno gevonden op de werkcomputer! Wat nu, manager? (Case)Nog een beter idee: Alles controleren bij iedereen binnen alle bedrijven. Ook op onei…
reactie op: Porno gevonden op de werkcomputer! Wat nu, manager? (Case)Een heldere casus. Ik ben van mening dat Aad juist heeft gehandeld. Er zijn duidelijk…
reactie op: Porno gevonden op de werkcomputer! Wat nu, manager? (Case)