Bert Overbeek

Bert Overbeek

Sinds 1995 mag ik werken in het organisatie-opleidingsvak. Als trainer, mediator, teambuilder, coach, trainings- en cursus-ontwikkelaar, MD-coach, academieleider en interim-directeur in het onderwijs. Daarnaast onderhoud ik sinds 2006 een weblog, een link van Managementsite.nl: jongebazen.nl Tenslotte schreef ik boeken, waarvan een paar top 10'ers. Ik zag meer dan 60 organisaties van binnen, waaronder Heineken, Flora Holland, Lufthansa, de NS, de ANWB, LTO, RTL, het Openbaar Ministerie, de Raad van Kinderbescherming en KLM, en ben deze organisaties hier dankbaar voor.
Mijn doel was kennisdeling, het volgen van trends in het management- en trainingsvak en de kritische noot bij hypes en memes. Mijn blog schreef vijf jaar voor de hype al over het brein bij ontwikkeling. Ik mocht in de krant en bij BNR mijn mening geven. En dit zou platte opschepperij zijn geweest als het niet een doel had gediend: mijn eigen kleine bijdrage aan verbetering van kennis en samenleving.
Ik ben happy, want volledig op mijn plaats gevallen, en heb het gevoel echt iets te kunnen betekenen. En dat maakt werk fijn. Ik schrijf dit om dat dit volgens mij de beste tip is die je kan geven: vind je meerwaarde, en everybody's happy. En laat anderen meeprofiteren van wat je kan en weet. Succes! (bert_overbeek@hotmail.com)

Berichten van Bert Overbeek

Dienend leiderschap werkt niet altijd bij inclusiviteit

Het zal veel Nederlanders verbazen, maar er zijn in deze wereld ongelooflijk veel mensen die niets hebben met dienend, faciliterend en verbindend leiderschap, waarbij de leider niet directief aanstuurt.

Ik kan volstaan met het voorbeeld van Shruti, een IT-medewerker uit India, die haar geld verdient in ons land vanwege haar uitzonderlijke kwaliteiten. Shruti gaf in een gesprek met me aan, dat ze Nederlandse leiders slim vindt, maar weinig charismatisch.

Maak NIET deze fouten bij coaching en training van je medewerkers!

Omdat ik besef dat ik je als ervaren trainer iets kan vertellen over didactische vaardigheden, die je zeer goed kan gebruiken, maak ik daar nu ruimte voor. Aan de hand van een documentaire ‘Nu verandert er langzaam iets’ ga je wat leren over kwaliteiten en valkuilen bij coaching en ontwikkeling. Deze prijswinnende documentaire vind je op internet. Hij laat je zien wat er allemaal niet goed kan gaan bij leidinggeven, training en coaching, kortom: bij het ontwikkelen van medewerkers. De documentaire helpt je om een aantal bekende fouten níet te maken die daar wel gemaakt worden. (Dit artikel is voor leidinggevenden in alle lagen, voor trainers en coaches.)

Je moet even onthouden dat bij iedere vorm van leren op drie gebieden iets te leren valt. Dit zijn:

-Kennis: je kunt nieuwe kennis leren.

-Vaardigheden: je kunt vaardigheden die je dagelijks toepast verbeteren of aanleren

-Houding: je kunt leren je houding te verbeteren door je bewust te zijn van je ervaringen, drijfveren, overtuigingen, angsten en onveiligheden, normen en waarden en andere zaken die je houding bepalen.

Je ziet in de documentaire de volgende vormen van training voorbijkomen…

Verandermoe kan niet meer in digitale revolutie

Medewerkers van organisaties zullen in de toekomst -net als hun leiders- steeds vaker moeten schakelen in gedrag en taakuitvoering. Ook zullen ze  permanent met veranderingen te maken krijgen. Kon je tot voor een paar jaar terug nog mopperen op veranderingen, alsof veranderingen speeltjes waren van managers die zich verveelden, de veranderingen zijn tegenwoordig veel indringender en ‘echter’.

Het woord ‘veranderingen’ was in het verleden vaak een synoniem voor reorganisaties of cultuurveranderingen, en naar mate de jaren nul en tien vorderden waren medewerkers, naar eigen zeggen, nogal eens ‘verandermoe’. Ze hadden zeven managers gehad in vijf jaar en de ene externe vrolijkerd na de andere zien langskomen. (Denk aan Gabe uit ‘The Office’). Dat begon niet alleen te vervelen, maar leidde er ook toe dat er een houding ontstond van ‘We zien het wel; eerst zien dan geloven’.

Waarom medewerkers soms niet transparant zijn en wat leiderschap daarin kan betekenen…

Om goed inzicht te houden in resultaat, onderlinge relaties en processen, is het handig dat een medewerker duidelijk en open communiceert; niet alleen tegen zijn collega’s, maar ook tegen leidinggevenden en mensen van andere afdelingen. De praktijk is op dit punt vaak weerbarstig. Mensen communiceren namelijk niet altijd open. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn. Ik noem er een paar, en u mag de rij zelf aanvullen.

Hiërarchische gevoeligheid en behoefte. Dit kan aangeleerd zijn, maar het zit ook in onze biologie. Het leidt tot selectieve communicatie en strategisch (en dus niet-transparant) gedrag: je wilt een goede relatie hebben met de baas, en je past je gedrag daar op aan. ‘Slijmen bij de baas’ hoeft niet meer, omdat het heel duidelijk is dat dat niets oplevert. Streven naar goed samenwerken, resultaatgerichtheid en autonoom dingen goed doen daarentegen wel. De cultuur en dus het leiderschap moet openheid en transparantie belonen.

Gaan we ooit wel weten waar het virus vandaan komt?

Ik heb meer met klokkenluiders dan met complotdenkers. Klokkenluiders komen pas met informatie naar buiten als ze harde bewijzen hebben. Complotdenkers poneren iets op basis van vermoedens, meestal over iets waar ze zelf niet bij waren of zijn. Die vermoedens bevatten vaak zeker interessante feiten, maar helaas zitten er altijd ook aannames in hun redeneringen, die niet hard te maken zijn.

Verder leggen complotdenkers (en zeker niet alleen zij!) verbanden die niet altijd kloppen en nemen ze selectief waar; dat wil zeggen: ze brengen de feiten naar voren die in hun theorie passen en feiten die dat niet doen negeren ze. Zo wil en zal ik zelf niet met gegevens omgaan. Ik wil ook geen aantijgingen of beschuldigingen de wereld inslingeren die niet bewezen zijn, zoals mensen pedofiel of satanist noemen waarvan niet bewezen is dat die dat zijn. Wie dat zonder juridisch geldig bewijs roept, doet hetzelfde als  de middeleeuwse geestelijkheid die heksen verbrandde.

Waarom maken mensen gebruik van taal? En sinds wanneer?

Mensen doen wel eens wat denigrerend over praten en woorden. Spreken is immers zilver, waar zwijgen goud is. Non-verbaal gedrag zegt meer dan de woorden die je spreekt. Het gaat om hoe je het zegt, niet zozeer om wat je zegt. Dat leren we op trainingen. Sverker Johansson, een bekend natuurkundige en linguïst, nam onze gesproken taal een stuk serieuzer en schreef een boek met de duidelijke titel ‘De oorsprong van taal’.

Bijna 400 pagina’s lang onderhoudt hij lezers met een boek, dat uitleg geeft over waar, wanneer en waarom de mens begon te praten. We krijgen een college in de ontwikkeling van mensentaal, en daarbij past ook een overzicht van de evolutie van ons brein. Dat het niet makkelijk is om de ontwikkeling van taal in kaart te brengen lijkt me duidelijk, want er zijn geen bandjes opgenomen of televisie-opnamen van een paar miljoen jaar oud.

De waarde van de wappies…

COVID-perikelen houden ons al bijna 2 jaar in de greep. Het lijkt alsof er tegenwoordig nog maar 2 stromingen bestaan: de groep die zich wel en de groep die zich niet wil laten vaccineren. Alles wordt daarbij over één kam geschoren. Een geliefd argument in alle kampen is om met zekerheid aan te nemen (en te beweren) dat mensen die niet tot je kamp behoren, niet nadenken.

Iedereen die aarzelt over het vaccin wordt wappie genoemd door mensen die vinden dat we dat vaccin zo snel mogelijk moeten halen. Mensen die daar niet over twijfelen, heten angsthazen of volgzame en ‘bruikbare’ overheidsidioten. Hoe komt dat toch? Waarom worden we zo fel? Onder andere omdat het om volksgezondheid gaat.

Over de geboorte van een indrukwekkende leider

In oktober 2021 verscheen mijn boek ‘De moed van Jesjoea’; een historisch boek over de figuur Jezus van Nazareth. Een boek dat veel vertelt over learning & development en leiderschap in zijn tijd, maar ook laat zien hoe de verhouding mythe-wetenschap in die tijd was.

De invloed van Jesjoea van Nazareth op onze cultuur is niet te onderschatten. Zelfs in wetenschap en in spirituele stromingen van onze tijd zien we ideeën die verwant zijn aan de zijne. Of hij goed begrepen is, valt nader te bezien. Of hij zichzelf zou herkennen in het beeld dat wij van hebben, ook daarover valt te twisten. In het kader van de kerst hieronder een fragment, dat een onalledaagse conclusie trekt uit zijn geboorteverhaal.

Je kunt het vinden in ‘De moed van Jesjoea’, dat uiteraard overal te bestellen is. (Zie ook: https://www.managementboek.nl/boek/9789403636023/de-moed-van-jesjoea-bert-overbeek )

‘Bij diversiteit speelt het buikgevoel een onbetrouwbare rol’; interview met executive coach en schrijver Bert Overbeek

Onlangs gaf ik in een bekende organisatie een interactieve lezing over een praktischer benadering van diversiteit en inclusion op de werkvloer. Het bedrijfsmagazine interviewde me. De interviewer verraste me met zijn vragen, die wat meer gingen over de achtergronden van mijn boeken, dan om  de inhoud van één boek. Hieronder het interview, dat meerdere pagina’s van het blad in beslag nam.

De onderwerpen in uw boeken zijn voor een managementtrainer niet alledaags. Zo heeft u het in Het Flitsbrein over intuïtie en het brein. Daarna schreef u drie boeken over diversiteit, waarin het brein, hormonen, evolutie, de Nederlandse cultuur en spiritualiteit een rol speelt. Ook in ‘De schakelaar’, uw laatste boek over leiderschap komt het thema weer langs. Wat moet een manager daar allemaal mee? Die wil toch alleen maar goede cijfers scoren met zijn teams?

Artificial intelligence: wereldverbeteraar, winstoptimalisator of topspion? Mo Gawdat leert het ons…

Iedereen lijkt zich druk te maken om COVID, maar de impact van dat virus op onze samenleving is ‘peanuts’ vergeleken met dat wat ons op dit moment overkomt met kunstmatige intelligentie. Robots en computers verslaan de mens al gemakkelijk met schaken, een ongelooflijk ingewikkeld spel als GO en deskundig luisterpubliek onderscheidt een Bach-compositie door de computer allang niet meer van een echte Bach compositie. Computers leren intussen zichzelf van alles en dit proces is onomkeerbaar.

Ik snap dat niet iedereen iets met computers heeft, ikzelf ben ook geen fan, maar er is een omwenteling gaande in de wereld van de machines. We kunnen onze ogen hiervoor niet langer sluiten als we die omwenteling ten goede willen gebruiken voor mens, dier en aarde. Gelukkig zijn er voor de digibeten onder ons mensen als Mo Gawdat, die de kunst verstaan om in begrijpelijke taal uit te leggen wat er gebeurt in de wereld van de kunstmatige intelligentie.