Rubriek: Kennismanagement

Waar staat onze menselijke beschaving? En waar gaat ze heen?

‘Groei door verval’ is een drieluik dat handelt over de evolutie, het heden en toekomst van onze aarde. Het geeft de lezer een perspectief op onze tijd en de toekomst.

 

Van oerknal via kunstmatige intelligentie naar klimaatopwarming en daarna, dat alles beschrijft het boek. Werkelijk van alles komt langs. Filosofie, spiritualiteit, maar ook heel veel moderne wetenschappelijke inzichten. De manier waarop Bert Overbeek deze zaken met elkaar verbindt is uniek in de wetenschapsbeschouwing en literatuur. Het boek is geschreven vanuit een (fictieve) hogere macht, die de hele geschiedenis heeft meegemaakt vanaf de grondlegging van ons universum.

Geweld is nooit het middel. Nooit!

Ooit was ik conducteur en daar heb ik niet alleen een afkeer van geweld gekregen, maar ook het idee ontwikkeld dat er geen rechtvaardiging voor is. Agressie, in welke vorm dan ook, welk doel het ook ondersteunt, is nooit de weg. Niet als je het oneens bent met overheidsbeleid, niet als je vindt dat de samenleving onrechtvaardig is (wat ze is).
Ik snap de verleiding wel, maar ik keur geweld gewoon af. Het leidt altijd tot meer geweld, en het dwingt overheden tot stevige reacties, die dan vervolgens in ons land weer ter discussie worden gesteld. Want oh, de agressor bedoelde het zo goed, en oh, de agressor deed helemaal niets en ‘moet je nu eens zien wat die politie er op gaat’. Ja ja….

Boek van de week

Opleidingen

Bekijk alle opleidingen

De kracht van omgevingen op ons gedrag: overdreven fatsoen bij het hotelontbijt..

Wie -zoals ik- regelmatig in hotels verblijft, wordt ondergedompeld in de weelde van de luiheid. Je hoeft, buiten het verrichten van je werk, immers niets. Als je om vier uur klaar bent, staat de poort van het lanterfanteren en lui in de lounge lummelen wagenwijd voor je open. Geen met etenresten besmuikte borden die per sé afgewassen willen worden, geen vuile kleren die bedelen om een wasbeurt, geen stoffige vloer die in je geweten mekkert om gezogen te worden, terwijl je ook nog eens op je wenken wordt bediend door charmante obers en serveersters als je iets wilt drinken of eten.

Vacatures

Teamleider Information Skills & Support

Wil jij de studenten en docenten van de Radboud Universiteit ondersteunen in het gebruik van digitale informatie, IT-systemen en -tools? Word jij de leidinggevende van ons nieuwe team? Bekijk alle vacatures

Advertorial

De eigenaardige hersenpan van onze homo sapiens-soort

Het is eigenlijk bizar dat ik zo van mensen houd; dat ben ik eens met mijn vrienden die dit verschijnsel regelmatig opmerken als ik weer eens over mijn trainingservaringen praat. En als ik ‘mensen’ zeg bedoel ik die ene specifieke soort die we ‘homo sapiens’ noemen. De enige mensensoort die we nog hebben. Vroeger hadden we er meerderen. Net zoals je onder apen bonobo’s, makaken en gibbons hebt.

Jij en ik zijn onderdeel van die nog steeds flink uitdijende sapiens-familie. Op dit moment gedragen de bijna 8 miljard homo sapiens-leden zich zoals de sauriërs dat ooit deden. Ze regeren over de wereld, al doen ze dat een stuk slechter dan de giga-reptielen die zo’n 70 miljoen jaar geleden door een meteoriet-inslag aan hun einde kwamen.

Ontwikkelen? Mooi. Maar in welke richting?

Toen de wijze (en in de seventies zeer populaire) schrijver Heere Heeresma zei, dat mensen zich kunnen ontwikkelen van natuurdriftige tot geestdriftige wezens bedoelde hij niet, dat ze moesten groeien van promiscue tot celibataire mensen. Vaak worden dit soort teksten zo benaderd. Maar Heeresma wilde meer dan dat. En nu, 50 jaar later, nu de biologie ons mensbeeld heeft aangescherpt, kunnen we Heeresma’s opvatting zelfs verdiepen.

Wat Heeresma bedoelde was duidelijk. In ons schuilen een aantal mechanismes die we in zijn woorden, ‘gemeen hebben met het gedierte des velds’. Denk hierbij aan overlevingsmechanismes, emoties, territoriumdrift, bezitsdrang, voortplantingsdrang en tribal mechanismes, zoals: wel voor de eigen ‘stam’, de eigen familie, de eigen groep zorgen, maar niet voor anderen.

De organisatietoekomst is aan blije meisjes (en jongens)

Duurzaamheid, diversiteit en aantrekkelijkheid zijn drie belangrijke kenmerken van de organisatie van de toekomst. Een toekomst die ook nog eens gevormd zal gaan worden door algoritmes en robots. Dat vraagt nogal wat van ondernemers, leiders en managers. Mede hierom schreef ik in 2020 een soort reisgids voor het leiderschap van de toekomst, ‘De schakelaar’ (https://futurouitgevers.nl/auteurs/bert-overbeek/)

Slimme ondernemers hebben door, dat juist het menselijk aspect niet verwaarloosd kan worden in een digitale toekomst. Veel bedrijven concentreren zich op die digitalisering, maar IT-goeroes zeggen dat juist de menselijke component niet vergeten mag worden. Zelf maakte ik onlangs mee hoe kil bijvoorbeeld ABN AMRO reageert, als je rekening wordt geplunderd. Zo’n organisatie vergeet tijdens deze digitale revolutie te communiceren en daarvan zie je de weerspiegeling in de media. Hoezo reputatiemanagement?

Het verrassend moderne leiderschap van Jezus van Nazareth

 

Wie goed leiderschap nastreeft in zijn leven, kan veel leren van de groten uit de geschiedenis. Mede hierom schreef ik het boek over de historische Jezus, ‘De moed van Jesjoea’. Het kwam onlangs uit en het is toegankelijk voor iedereen die iets met leiderschap heeft.  Gelovig of niet gelovig maakt niet uit, want het gaat om de historische Jesjoea. Wie was die man destijds en wat kenmerkte zijn leiderschap? In ieder geval zijn ontwikkelingsgerichte instelling, zijn veranderingsbereidheid en zijn moed. Daarover een fragment.

‘Er is alle reden om aan te nemen, dat de discussies die Jesjoea had met de gevestigde geestelijkheid hem beroemd in de regio maakte, zoals ook Jochanan de Doper beroemd was. Mattheüs laat zien, dat die beroemdheid toenam naar mate de jaren vorderden. De opbouw is dat hij eerst discipelen selecteert, dat hij dan zijn boodschap begint te vertellen rondom het Meer van Galilea, waardoor er een schare fans ontstaat daar, dat hij daarna door Galilea ‘toert’, en af en toe moet uitwijken vanwege het feit dat hij anders niet alleen kan zijn, of dat de tetrarch Herodes of de Farizeeën het op zijn leven voorzien hebben.

Heb jij ook altijd gelijk? Dan weet je zeker dat je het niet hebt

Nu kunnen wij, leden van de weerspannige homo sapiens stam, andere mensen wel wappies noemen, maar ondertussen overschatten wij onszelf nogal. En ja, dat is onderzocht. Niet één keer, niet tien keer, niet honderd keer, maar duizenden keren. Mensen vergissen zich wanhopig vaak. En dat wordt niet minder als ze denken dat ze ‘de’ waarheid kennen. Want we snappen er geen pepernoot van.

Een willekeurig voorbeeld.

‘Mijn buikgevoel en intuïtie vertellen me alles’, zei een mooie vrouw me onlangs, ‘en ze zijn altijd waar’.

Ik knikte bevestigend, omdat ik bij schoonheid soms zo in beslag wordt genomen door wat ik zie, dat mijn reactievermogen verandert in een kom met water verdunde pudding. Ondertussen was ik het met haar oneens, want er is simpelweg geen pratend buikgevoel. Gevoel en gedachten zitten in de hersenen. Het kan vóelbaar zijn in je buik of in de hartstreek, maar het wordt in je hersenen geproduceerd en daarna razendsnel door je lichaam heen gejakkerd. Dit gebeurt via allerlei chemische en elektrische processen die je pas een beetje leert begrijpen na wat verdieping in de biologie, psychologie en natuur- en scheikunde.

Luisteren is niet makkelijk als je een hoofd vol weetjes hebt…

Wie het voornemen heeft om zijn hoofd vol te stoppen met kennis en informatie moet weten dat je daar slechter van gaat luisteren. Dat weet ik niet door het een of andere wetenschappelijke onderzoek, maar door eigen ervaring. Ik zeg ook niet dat dat voor iedereen geldt, ben je mal, ik ben er allang achter dat mensen totaal anders kunnen zijn dan ik. En dan niet een beetje anders qua cultuur, maar ook qua beleving en persoonlijkheid.
Zo ken ik mensen die een aanval van hyperventilatie krijgen als er vlekken op hun keukenvloer komen; iets waar ik totaal geen last van heb. Integendeel, zie ik wat kookresten liggen, dan gooi ik er gerust wat koffie bij of strooi er wat havermout overheen. Maar er zijn ook weer dingen waar ik stress van krijg, waar anderen volkomen rustig onder blijven. Zoals printers die niet werken, precies op het moment dat je iets belangrijks wilt uitdraaien. Of mensen van klantenservicediensten die de mantra herhalen, die ze van hun organisaties ingefluisterd hebben gekregen om jouw probleem te overschreeuwen.

Gezondheidszorg is belangrijk, maar onze vrijheden ook

Ik ben tegen het ‘corona toegangsbewijs’ en vind het nodig om dat hier op te schrijven. In mijn netwerk zitten zowel felle voorstanders van het beleid als tegenstanders. Ik heb naar beide kanten goed geluisterd en probeer dat ook zonder vooroordeel te doen.
Ik heb vrienden die de barricades op willen en die bij iedere posting over Covid heel zeker weten dat alle media en overheidsmaatregelen voortkomen uit een dieper plan om ons van onze vrijheden te beroven. Ik heb ook vrienden, die dat de grootst mogelijke onzin vinden, die echt ook heel goed en kritisch kunnen nadenken en die het beleid met evenveel passie en heftigheid verdedigen.
Ik zal mijn opvatting nog eens redelijk opschrijven, want ik ben geen fanaticus en hou van een evenwichtige benadering. Dat er een virus is, daarover bestaat geen twijfel. En dat het een gemeen virus is is ook wel duidelijk.